लोकतंत्र मिरर
नागपूर, अंशुल जिचकार (प्रतिनिधी) : शाळा म्हणजे केवळ पुस्तकी ज्ञान देणारे ठिकाण नव्हे, तर विद्यार्थ्यांवर संस्कार घडविणारे महत्त्वाचे केंद्र आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये शिस्त, नम्रता, आदरभाव आणि नैतिक मूल्ये रुजविण्यात शाळेतील दैनंदिन प्रार्थनेला विशेष महत्त्व असते. मात्र, शाळेच्या प्रार्थनेच्या वेळी काही शिक्षकच हात जोडून प्रार्थनेत सहभागी होत नसतील, तर विद्यार्थ्यांसमोर कोणता आदर्श ठेवला जात आहे, असा प्रश्न उपस्थित होतो.
शाळेतील प्रार्थना हा केवळ रोजच्या वेळापत्रकातील एक भाग नसून विद्यार्थ्यांना एकाग्रता, शिस्त आणि सामूहिक सहभागाची शिकवण देणारा उपक्रम आहे. या वेळी विद्यार्थी हात जोडून प्रार्थना करतात, राष्ट्रगीत किंवा प्रतिज्ञेत सहभागी होतात. अशा प्रसंगी शिक्षकांनीही शिस्तबद्ध वर्तन करून विद्यार्थ्यांना कृतीतून मार्गदर्शन करणे अपेक्षित आहे.
शब्दांपेक्षा कृतीतून संस्कार महत्त्वाचे!
विद्यार्थ्यांना शिस्तीचे महत्त्व सांगणाऱ्या शिक्षकांनी स्वतःच्या वर्तनातूनही त्याचे उदाहरण घालून देणे आवश्यक आहे. शिक्षक हे विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणास्थान असतात. त्यांच्या बोलण्यापेक्षा त्यांच्या कृतीचा विद्यार्थ्यांच्या मनावर अधिक प्रभाव पडतो. त्यामुळे प्रार्थनेच्या वेळी शिक्षकांनी योग्य पद्धतीने सहभागी होणे, विद्यार्थ्यांचे लक्ष प्रार्थनेकडे केंद्रित ठेवणे आणि शाळेतील शिस्तीचे वातावरण टिकविणे महत्त्वाचे आहे.
हात जोडून प्रार्थना करणे ही प्रत्येकाची वैयक्तिक श्रद्धा आणि विवेकाशी संबंधित बाब असली, तरी शाळेच्या सामूहिक प्रार्थनेच्या वेळी शिक्षकांनी आदरयुक्त आणि शिस्तबद्ध वर्तन करणे अपेक्षित आहे. कोणावरही विशिष्ट धार्मिक श्रद्धा लादण्याऐवजी प्रार्थनेचा उद्देश, सामूहिक शिस्त आणि परस्पर आदर यांचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना समजावून सांगणे गरजेचे आहे.
